Sposób komponowania posiłków może sporo powiedzieć o codziennych zwyczajach mieszkańców danego kraju. W Indiach jedzenie jest związane nie tylko i wyłącznie z dostępnością towarów, lecz też z porą roku, lokalnymi tradycjami i zasadami przekazywanymi w rodzinach. W jednym regionie podstawą obiadu może być ryż podawany z warzywami i sosem, w innym większą rolę odgrywają placki pszenne, fasola lub potrawy organizowane na bazie mleka.
Z tego powodu dania indyjskie różnią się między sobą znacznie bardziej, niż mogłoby wynikać z ich popularnego wizerunku. Nie istnieje jeden zestaw składników ani jedna metoda gotowania, które opisywałyby całą tę tradycję. Na północy kraju częściej spotyka się pieczywo wypiekane na gorącej powierzchni albo w piecu, jednakże w wielu częściach południowych istotne miejsce zajmują ryż, soczewica i fermentowane ciasto wykorzystywane do przygotowania placków dosa. Lokalne różnice dotyczą również dodatków, sposobu przyprawiania oraz konsystencji potraw, dlatego poznawanie regionalnych przepisów wymaga uwzględnienia ich pochodzenia.
Ważnym elementem przygotowywania posiłków jest odpowiednie łączenie składników już na początku gotowania. W wielu przepisach cebulę podsmaża się do określonego stopnia zrumienienia, a następnie dodaje czosnek, imbir i przyprawy. Kolejność ma znaczenie, ponieważ poszczególne produkty uwalniają aromat w różnym tempie. Zbyt krótka obróbka może sprawić, że przyprawy pozostaną surowe w smaku, jednakże zbyt bardzo długie podgrzewanie niektórych składników prowadzi do ich przypalenia i pojawienia się goryczy. Indyjskie jedzenie na prawdę często wykorzystuje też jogurt, mleko kokosowe, pomidory lub wodę jako podstawę sosu. Wybór zależy od dokładnie określonej receptury, a zmiana jednego składnika może wpłynąć na gęstość, kwasowość i sposób łączenia się smaków. Przykładowo jogurt dodany do bardzo gorącego sosu może się rozwarstwić, dlatego zwykle powinno się kontrolować temperaturę i sposób jego wprowadzania. Podobnej uwagi wymaga dodawanie chili. Jego ostrość uzależniony jest od odmiany, ilości a także formy, w jakiej trafia do potrawy, zatem samo określenie przepisu jako łagodnego albo pikantnego nie zawsze wystarcza do przewidzenia efektu.
W wielu tradycyjnych posiłkach poszczególne potrawy pełnią różnorakie funkcje i są podawane razem, a nie jako jeden duży detal na talerzu. Ryż lub pieczywo stanowią podstawę, sos dostarcza wilgoci, a warzywa, soczewica albo mięso uzupełniają ogół. Taki sposób serwowania daje możliwość we własnym zakresie dobierać proporcje poszczególnych składników w trakcie jedzenia. Kuchnia indyjska obejmuje w głównej mierze potrawy typu thali, w których kilka niewielkich porcji umieszcza się obok siebie, dzięki czemu na jednym posiłku można zestawić różne smaki i konsystencje. W domowym gotowaniu podobną zasadę można zastosować bez przygotowywania wielu niełatwych dań. Wystarczy połączyć produkt skrobiowy z jednym daniem warzywnym i stosownie dobranym dodatkiem, pamiętając, że poszczególne elementy mogą wymagać odmiennego czasu przygotowania. Warto też uwzględnić różnice w zawartości płynu. Gęsty sos dobrze łączy się z pieczywem, jednak rzadsze potrawy na prawdę często podaje się z ryżem. Niektóre przepisy zakładają wcześniejsze namaczanie soczewicy lub ciecierzycy, co wpływa na czas gotowania i ostateczną miękkość składników. Pominięcie tego etapu może oznaczać konieczność dłuższej obróbki, a w sytuacji roślin strączkowych także trudniejsze zyskanie jednolitej konsystencji.
Na charakter potraw wpływają też metody przechowywania i wykorzystywania towarów. W wielu regionach Indii przygotowuje się pikle, czyli warzywa albo owoce konserwowane z użyciem soli, przypraw i odpowiedniego tłuszczu albo kwaśnej zalewy. Ich smak może być intensywny, dlatego zazwyczaj stanowią dodatek do posiłku, a nie jego kluczową część. Spotyka się również chutneye, przygotowywane między innymi z kolendry, mięty, kokosa, tamaryndowca lub owoców. Ich skład uzależniony jest od regionu i potrawy, z którą są podawane. W domowej kuchni znaczenie ma także świeżość przypraw. Mielone składniki z w pewnych sytuacjach tracą część aromatu, podczas gdy kompletne nasiona można rozgnieść albo krótko podprażyć wprost przed użyciem. Nie znaczy to jednak, że każda receptura wymaga samodzielnego przygotowania mieszanki, ponieważ w bardzo wielu sytuacjach używa się gotowe kompozycje o ustalonych proporcjach. Przy odtwarzaniu regionalnych przepisów warto sprawdzać nie tylko i wyłącznie listę składników, niemniej jednak również ich formę, kolejność dodawania i czas obróbki. Te najmniejsze elementy wyjaśniają, dlaczego 2 potrawy o podobnych nazwach mogą różnić się smakiem, wyglądem a także strukturą, pomimo że wykorzystują zbliżone produkty.
Zobacz więcej: lunch Szczecin.